ΤΟΥΡΚΙΑ Στο μικροσκόπιο οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις οργανώσεων που συνδέονται με το περιβάλλον του Ερντογάν

Ένα ενδιαφέρον ερώτημα για τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση κατανέμει κονδύλια σε μη κυβερνητικές οργανώσεις θέτει σε εκτενή έρευνά του το γαλλικό πολιτικό περιοδικό Le Point.

Το δημοσίευμα εξετάζει τη δράση τουρκικών οργανώσεων που συνδέονται, άμεσα ή έμμεσα, με το πολιτικό περιβάλλον του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και υποστηρίζει ότι αρκετές από αυτές έχουν λάβει σημαντικές χρηματοδοτήσεις μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όπως το Erasmus+ και το European Solidarity Corps.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το Ίδρυμα Νεολαίας της Τουρκίας (Türkiye Gençlik Vakfı – Tügva), το οποίο ιδρύθηκε το 2014, λίγο μετά τις κινητοποιήσεις στο πάρκο Γκεζί. Σύμφωνα με το Le Point, η δημιουργία του συνδέθηκε με την επιδίωξη της κυβέρνησης Ερντογάν να διαμορφώσει μια νέα γενιά νέων με έντονο θρησκευτικό και συντηρητικό προσανατολισμό, σε αντιδιαστολή με την κοσμική παράδοση του κεμαλικού κράτους.

Ένα συνέδριο με έντονο συμβολισμό

Αφορμή για το ρεπορτάζ αποτέλεσε το μεγάλο θερινό συνέδριο της Tügva στην Κωνσταντινούπολη, στο οποίο συμμετείχαν δεκάδες χιλιάδες νέοι. Όπως περιγράφει το γαλλικό περιοδικό, στο στάδιο κυριαρχούσαν οθωμανικά σύμβολα, πορτρέτα ιστορικών σουλτάνων και του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ η παρουσία του ίδιου προκάλεσε έντονες εκδηλώσεις ενθουσιασμού.

Στην ομιλία του, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι περισσότεροι από 700.000 μαθητές συμμετείχαν φέτος στις θερινές δραστηριότητες της οργάνωσης, η οποία, σύμφωνα με τη διοίκησή της, επιδιώκει να ενισχύσει τις αξίες της ενότητας, της αλληλεγγύης και της ηθικής διαπαιδαγώγησης των νέων.

Το ίδρυμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη του Κορανίου, στη διδασκαλία των Χαντίθ, στην ισλαμική ηθική, αλλά και σε εκπαιδευτικές, αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Στο διοικητικό του συμβούλιο συμμετέχει ο Μπιλάλ Ερντογάν, δεύτερος γιος του Τούρκου προέδρου.

Οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις

Το βασικό ερώτημα που θέτει το Le Point αφορά τη χρηματοδότηση της Tügva από ευρωπαϊκά προγράμματα.

Επικαλούμενο στοιχεία που είχε δημοσιοποιήσει ήδη από το 2024 ο Τούρκος ερευνητής δημοσιογράφος Μετίν Τζιχάν, το περιοδικό αναφέρει ότι η οργάνωση έλαβε από το 2020 τουλάχιστον 700.000 ευρώ μέσω του προγράμματος Erasmus+, συμμετέχοντας σε δεκαέξι διαφορετικά σχέδια. Παράλληλα, συμμετείχε και σε δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το European Solidarity Corps.

Το δημοσίευμα σημειώνει ότι, ακόμη και μετά τις σχετικές αποκαλύψεις, οι συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ιδιαίτερης δημόσιας συζήτησης ή επανεξέτασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ένα ευρύτερο δίκτυο οργανώσεων

Η Tügva δεν αποτελεί, σύμφωνα με την έρευνα, μεμονωμένη περίπτωση.

Το Le Point αναφέρεται επίσης στις οργανώσεις Türgev, Seta, IHH, Önder, Ensar, Nur και Kadem, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου πλέγματος ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται στους τομείς της εκπαίδευσης, της κοινωνικής πολιτικής και της νεολαίας, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με το κυβερνών κόμμα AKP.

Ορισμένες από αυτές διαθέτουν παραρτήματα ή πραγματοποιούν εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δράσεις σε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ συμμετέχουν και σε διεθνή προγράμματα συνεργασίας.

Οι ισχυρισμοί του Μετίν Τζιχάν

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον δημοσιογράφο Μετίν Τζιχάν Metin Cihan ο οποίος εγκατέλειψε την Τουρκία έπειτα από δικαστικές διώξεις που ακολούθησαν τις αποκαλύψεις του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ίδιος, οι οργανώσεις αυτές δεν περιορίζονται αποκλειστικά σε κοινωνικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, αλλά λειτουργούν και ως δίκτυα επιρροής, παρέχοντας διασυνδέσεις και διευκολύνοντας την πρόσβαση μελών τους σε θέσεις του δημόσιου τομέα.

Οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση στην Τουρκία, χωρίς όμως, σύμφωνα με το περιοδικό, να έχουν οδηγήσει μέχρι σήμερα σε ουσιαστική ευρωπαϊκή επανεξέταση των σχετικών χρηματοδοτήσεων.

Ο ρόλος της οικογένειας Ερντογάν

Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ακόμη τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν μέλη της οικογένειας του Τούρκου προέδρου σε αρκετά από αυτά τα ιδρύματα.

Εκτός από τον Μπιλάλ Ερντογάν, ενεργό ρόλο διαδραματίζει και η μεγαλύτερη κόρη του προέδρου, Έσρα Αλμπαϊράκ, η οποία συμμετέχει στα διοικητικά συμβούλια διαφόρων οργανισμών που δραστηριοποιούνται στους τομείς της εκπαίδευσης, της κοινωνικής πολιτικής και της νεολαίας. Το Le Point εκτιμά ότι οι οργανώσεις αυτές συγκροτούν ένα ευρύ δίκτυο ιδρυμάτων με σημαντική παρουσία τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό.

Ένα ευρωπαϊκό ερώτημα

Πέρα από την εσωτερική πολιτική πραγματικότητα της Τουρκίας, το δημοσίευμα ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τα κριτήρια με τα οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί μη κυβερνητικές οργανώσεις μέσω εκπαιδευτικών και κοινωνικών προγραμμάτων.

Το ερώτημα που θέτει το Le Point είναι κατά πόσο οργανισμοί που διατηρούν στενές σχέσεις με κυβερνητικούς μηχανισμούς ή με πολιτικά πρόσωπα θα πρέπει να αξιολογούνται διαφορετικά κατά τη διαδικασία έγκρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η συζήτηση αυτή παραμένει ανοιχτή και, μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει επίσημη ευρωπαϊκή αναθεώρηση των συγκεκριμένων χρηματοδοτήσεων, γεγονός που συνεχίζει να τροφοδοτεί τον δημόσιο διάλογο τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρώπη.

Πηγή: Le Point (7 Αυγούστου 2026). Το άρθρο αποτελεί δημοσιογραφική παρουσίαση των βασικών σημείων της έρευνας του γαλλικού περιοδικού.