Τραμπ – Ιράν: Ένας πόλεμος χωρίς καθαρό νικητή αλλά με μια νέα Μέση Ανατολή
Δεν θυμίζει τους πολέμους του παρελθόντος. Δεν υπάρχουν μεγάλες χερσαίες επιχειρήσεις, ούτε μια σαφής στρατιωτική νίκη που να επιτρέπει σε κάποια πλευρά να επιβάλει τους όρους της. Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η εικόνα που προκύπτει από τις περισσότερες διεθνείς αναλύσεις είναι διαφορετική: η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ισορροπιών, χωρίς να είναι ακόμη σαφές ποιος τελικά κερδίζει.
Η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η στρατιωτική και οικονομική πίεση μπορεί να οδηγήσει την Τεχεράνη σε μια νέα συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλύσεις που δημοσιεύουν οι Financial Times, το Reuters και άλλοι διεθνείς οργανισμοί, η πραγματικότητα είναι περισσότερο σύνθετη. Το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται υπό καθεστώς αυστηρών κυρώσεων, αλλά δεν δείχνει διατεθειμένο να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους, επιμένοντας στην άρση αυτών των κυρώσεων, στην αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και σε εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο στρατηγικό χαρτί της Τεχεράνης. Η αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και χωρίς μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση, οι οικονομικές συνέπειες παραμένουν παγκόσμιες.
Η ευρωπαϊκή ματιά
Εκεί όπου οι αμερικανικές πολιτικές δηλώσεις συχνά εστιάζουν στη στρατιωτική ισχύ, αρκετές ευρωπαϊκές αναλύσεις προσεγγίζουν διαφορετικά το ζήτημα. Το βασικό ερώτημα δεν είναι ποιος θα επικρατήσει στρατιωτικά, αλλά αν μπορεί να υπάρξει σταθερότητα χωρίς μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή.
Η διαπίστωση αυτή φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης και δεξαμενές σκέψης: ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν συντριπτική στρατιωτική υπεροχή, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να επιβάλουν μια διαρκή πολιτική λύση. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει μακροχρόνια πίεση, αλλά όχι χωρίς σοβαρό οικονομικό κόστος.
Η διπλωματία επιστρέφει στο προσκήνιο
Οι έμμεσες επαφές μέσω τρίτων χωρών δεν έχουν σταματήσει, ακόμη κι αν επισήμως οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός πολέμου όπου η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί και όπου η διπλωματία, αργά ή γρήγορα, θα επανέλθει στο επίκεντρο. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πότε θα υπάρξει μια νέα συμφωνία, αλλά κυρίως με ποιους όρους θα διαμορφωθεί η επόμενη ισορροπία στη Μέση Ανατολή.
Οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή βρίσκονται σε φάση αναδιάταξης.
