Τα παιδιά της 11ης Σεπτεμβρίου μεγάλωσαν – 25 χρόνια μετά, η επιστήμη αναζητά τι άφησε μέσα τους εκείνη η ημέρα
Την 11η Σεπτεμβρίου του 2001, ενώ ο κόσμος παρακολουθούσε αποσβολωμένος τους Δίδυμους Πύργους να καταρρέουν, χιλιάδες παιδιά βρίσκονταν πολύ κοντά. Πήγαιναν σχολείο στο νότιο Μανχάταν, ζούσαν με τις οικογένειές τους στις γύρω γειτονιές, έπαιζαν στις αυλές τους. Κάποια ήταν ακόμη βρέφη. Κάποια άλλα δεν είχαν γεννηθεί – οι μητέρες τους ήταν έγκυες.
Σήμερα, 25 χρόνια αργότερα, εκείνα τα παιδιά είναι ενήλικες. Και η επιστήμη ετοιμάζεται, με εντυπωσιακή καθυστέρηση, να διερευνήσει συστηματικά τι μπορεί να άφησε στην υγεία τους εκείνη η ημέρα.
Περίπου 25.000 παιδιά ζούσαν ή φοιτούσαν σε σχολεία κοντά στο World Trade Center όταν έγιναν οι επιθέσεις, σύμφωνα με το Reuters. Πολλά εκτέθηκαν στο τεράστιο νέφος σκόνης και συντριμμιών που σκέπασε την περιοχή μετά την κατάρρευση των Πύργων – ένα σύνθετο μείγμα αερομεταφερόμενων ρύπων και τοξικών ουσιών.
Κι όμως, η επιστημονική έρευνα που ακολούθησε επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στους ενήλικες: στους πυροσβέστες, στους αστυνομικούς, στους διασώστες, στους εργαζομένους και στους κατοίκους που εκτέθηκαν στο Ground Zero.
Και δικαιολογημένα. Οι συνέπειες υπήρξαν βαριές. Περισσότερες από 1.500 επιστημονικές δημοσιεύσεις έχουν πλέον καταγράψει προβλήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, το αναπνευστικό και το πεπτικό σύστημα, διάφορες μορφές καρκίνου αλλά και την ψυχική υγεία ανθρώπων που εκτέθηκαν στην καταστροφή. Μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτής της έρευνας, όμως, αφορά όσους ήταν παιδιά ή νέοι την εποχή των επιθέσεων.
Τα παιδιά έμειναν στο περιθώριο της έρευνας
Αυτό ακριβώς επιχειρεί τώρα να αλλάξει το αμερικανικό World Trade Center Health Program. Το Κογκρέσο έχει δώσει εντολή για τη δημιουργία μιας νέας ερευνητικής ομάδας, στην οποία θα μπορούν να συμμετέχουν άνθρωποι που την εποχή της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν έως 21 ετών – ή βρίσκονταν ακόμη στην κοιλιά της μητέρας τους – και είχαν εκτεθεί στα γεγονότα στη Νέα Υόρκη. Η έρευνα θα εξετάσει τόσο τις μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία όσο και συνέπειες που μπορεί να αφορούν την εκπαίδευση και την εξέλιξη της ζωής τους.
Η χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει τα 50 εκατομμύρια δολάρια και, σύμφωνα με το Reuters, το νέο ερευνητικό κέντρο αναμένεται να αρχίσει τη λειτουργία του έως τον Ιούλιο του 2027. Θα συγκροτηθεί ομάδα ανθρώπων που εκτέθηκαν σε μικρή ηλικία και ομάδα σύγκρισης ανθρώπων που δεν εκτέθηκαν, ώστε οι επιστήμονες να μπορέσουν να παρακολουθήσουν συστηματικά τις πιθανές διαφορές στην υγεία τους.
Το ερώτημα είναι σημαντικό επειδή ο παιδικός οργανισμός δεν είναι ένας μικρότερος ενήλικος οργανισμός. Τα παιδιά αναπτύσσονται. Οι πνεύμονες, το ανοσοποιητικό και άλλα συστήματα του σώματος βρίσκονται ακόμη σε διαφορετικές φάσεις ωρίμανσης. Γι’ αυτό και μια περιβαλλοντική έκθεση σε μικρή ηλικία μπορεί να εγείρει διαφορετικά ερευνητικά ερωτήματα από την ίδια έκθεση σε έναν ενήλικα.
Και υπάρχει κάτι ακόμη: ο χρόνος. Οι άνθρωποι που ήταν πέντε, δέκα ή δεκαπέντε ετών το 2001 βρίσκονται σήμερα στα τριάντα και στα σαράντα τους. Έχουν περάσει πλέον αρκετές δεκαετίες ώστε οι ερευνητές να μπορούν να εξετάσουν προβλήματα που ίσως χρειάζονται πολλά χρόνια για να εμφανιστούν.
Δεν σημαίνει, βεβαίως, ότι όποιος υπήρξε παιδί κοντά στους Δίδυμους Πύργους θα εμφανίσει κάποια ασθένεια. Αυτό ακριβώς καλείται να διερευνήσει η νέα μεγάλη μελέτη: αν υπάρχουν μακροχρόνιοι κίνδυνοι, ποιοι είναι και σε ποιους εμφανίζονται.
Μια επέτειος που αλλάζει χαρακτήρα
Η φετινή επέτειος έχει κάτι διαφορετικό. Είκοσι πέντε χρόνια είναι αρκετός χρόνος ώστε η 11η Σεπτεμβρίου να αρχίζει να περνά από τη ζωντανή μνήμη στην Ιστορία. Υπάρχει ήδη μια ολόκληρη γενιά ενηλίκων που δεν θυμάται πού βρισκόταν όταν έπεσαν οι Πύργοι – γιατί είτε δεν είχε γεννηθεί είτε ήταν πολύ μικρή.
Για κάποιους άλλους όμως η 11η Σεπτεμβρίου δεν είναι μόνο Ιστορία. Είναι κάτι που μπορεί να βρίσκεται ακόμη μέσα στο σώμα τους. Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο παράξενα χαρακτηριστικά των μεγάλων ιστορικών γεγονότων. Νομίζουμε ότι τελειώνουν όταν σβήνουν οι φωτιές, απομακρύνονται τα συντρίμμια και περνούν τα χρόνια.
Όμως ορισμένα γεγονότα έχουν μια πολύ μεγαλύτερη διάρκεια.
Τα παιδιά της 11ης Σεπτεμβρίου μεγάλωσαν. Τώρα η επιστήμη αρχίζει να αναζητά αν, μαζί τους, μεγάλωσαν και οι συνέπειες εκείνης της ημέρας.
Με πληροφορίες από Reuters και το World Trade Center Health Program των CDC/NIOSH.
