Το Μαγικό Βουνό, Τόμας Μαν
«Ο άνθρωπος δεν ζει μόνο την προσωπική του ζωή ως άτομο, αλλά, συνειδητά ή ασυνείδητα, και τη ζωή της εποχής του και των συγχρόνων του·
και αν ακόμη θεωρούσε τις γενικές και απρόσωπες βάσεις της ύπαρξής του απολύτως δεδομένες και αυτονόητες, και αν η ιδέα να τις κρίνει του ήταν τόσο μακρινή, όσο πράγματι ήταν για τον αγαθό Χανς Κάστορπ, είναι όμως απολύτως πιθανό ότι θα αισθανόταν την ηθική του ευεξία να επηρεάζεται ακαθόριστα από τις ατέλειές τους.
Γιατί ο μεμονωμένος άνθρωπος μπορεί να οραματίζεται κάθε λογής προσωπικούς στόχους, σκοπούς, ελπίδες, προοπτικές, από όπου αντλεί την ώθηση για υψηλές προσπάθειες και δραστηριότητα.
Όταν το απρόσωπο που τον περιβάλει, η εποχή η ίδια, παρά την εξωτερική της ενεργητικότητα, στερείται κατά βάση στόχων και ελπίδων, εάν του αποκαλύπτεται στα κρυφά ως άπελπις, δίχως προοπτική και εν απορία και αντιτάσσει μια κενή σιωπή στο ερώτημα που τίθεται, συνειδητά ή ασυνείδητα, αλλά πάντως κατά κάποιον τρόπο τίθεται, για κάποιο τελικό, περισσότερο από προσωπικό, απόλυτο νόημα κάθε προσπάθειας και δραστηριότητας, τότε, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πιο πλούσιου ανθρωπισμού, θα είναι σχεδόν αναπότρεπτη κάποια παραλυτική επίδραση αυτής της κατάστασης, η οποία μέσω του ψυχικού και ηθικού μπορεί να απλωθεί κυριολεκτικά μέχρι το φυσικό και οργανικό τμήμα του ανθρώπου.
Η διάθεση για σημαντικό έργο, που υπερβαίνει το μέτρο της συνηθισμένης προσφοράς, χωρίς η εποχή να γνωρίζει μια ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα «Γιατί;», προϋποθέτει ή ηθική μοναξιά και αμεσότητα, η οποία σπάνια απαντάται, ή πολύ σκληροτράχηλη ζωτικότητα. Ο Χανς Κάστορπ δεν διέθεται ούτε το ένα ούτε το άλλο, και έτσι ήταν πράγματι μάλλον μετριότητα, αν και με μια αρκετά αξιοπρεπή σημασία της λέξης».
[σελ. 50-51]
Thomas Mann (1924), Το Μαγικό Βουνό, Εκδ. Μεταίχμιο (2024), μτφρ. Θόδωρος Παρασκευόπουλος
