Κλιματική αλλαγή: Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού.
Το χειρότερο σενάριο για την υπερθέρμανση του πλανήτη φαίνεται να απομακρύνεται, όμως οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού. Αντίθετα, η μάχη για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη.
Οι επιστήμονες που μελετούν την εξέλιξη του κλίματος αναθεωρούν τακτικά τα μοντέλα και τις προβλέψεις τους, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου όσο και τις πολιτικές που εφαρμόζουν τα κράτη. Σύμφωνα με τη νέα αξιολόγηση που θα αποτελέσει τη βάση της επόμενης μεγάλης έκθεσης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), το λεγόμενο «χειρότερο σενάριο» (RCP 8.5) δεν θεωρείται πλέον πιθανό Πρόκειται για το σενάριο που προέβλεπε αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 3,5 έως 5,5 βαθμούς Κελσίου μέχρι το τέλος του αιώνα, κυρίως λόγω της ανεξέλεγκτης χρήσης ορυκτών καυσίμων.
Πρόοδος, αλλά όχι νίκη
Η εγκατάλειψη αυτού του ακραίου σεναρίου αποδίδεται στις πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια για τον περιορισμό των εκπομπών, στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη σταδιακή στροφή προς οικονομίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Οι επιστήμονες, ωστόσο, διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως η κλιματική κρίση έχει περιοριστεί. Το πιθανότερο δυσμενές σενάριο εξακολουθεί να οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας περίπου κατά 3,5 βαθμούς Κελσίου, με σοβαρές συνέπειες για τα οικοσυστήματα, τις κοινωνίες και την οικονομία.
Ο στόχος του 1,5°C απομακρύνεται
Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο η υπερθέρμανση του πλανήτη αναμένεται να φθάσει προσωρινά περίπου στους 1,7 βαθμούς Κελσίου, υπερβαίνοντας τον στόχο της Συμφωνίας των Παρισίων για περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο στόχος έχει οριστικά χαθεί, αλλά ότι απαιτούνται ακόμη ταχύτερες και πιο αποφασιστικές πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών. Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, ακόμη και η διαφορά λίγων δεκάτων του βαθμού μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ανθρώπινη υγεία, τη γεωργία, τη βιοποικιλότητα και την παγκόσμια οικονομία.
Η επιστήμη δεν διαψεύστηκε
Η νέα αναθεώρηση δεν σημαίνει ότι τα προηγούμενα κλιματικά μοντέλα ήταν λανθασμένα. Αντίθετα, οι πραγματικές μετρήσεις επιβεβαιώνουν ότι οι επιστήμονες είχαν προβλέψει με αξιοσημείωτη ακρίβεια την πορεία της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ωστόσο, νεότερες μελέτες δείχνουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνεται τα τελευταία χρόνια, ενώ οι κίνδυνοι για τις κοινωνίες εμφανίζονται νωρίτερα και σε χαμηλότερα επίπεδα θέρμανσης από ό,τι εκτιμούσαν παλαιότερες αξιολογήσεις.
Το κόστος της αδράνειας
Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα αλλά και οικονομική πρόκληση. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, οι φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή προκάλεσαν οικονομικές απώλειες ύψους 58 δισ. ευρώ το 2022, 45 δισ. ευρώ το 2023 και περίπου 40 δισ. ευρώ το 2024 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι, εάν η υπερθέρμανση συνεχιστεί με υψηλούς ρυθμούς, το ευρωπαϊκό ΑΕΠ θα μπορούσε να είναι έως και 7% χαμηλότερο στο τέλος του αιώνα σε σχέση με ένα σενάριο περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό. Πλημμύρες, πυρκαγιές, ξηρασίες, άνοδος της στάθμης της θάλασσας και ακραία καιρικά φαινόμενα αναμένεται να επηρεάσουν ολοένα και περισσότερο τη δημόσια υγεία, τις υποδομές, την αγροτική παραγωγή και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η πρόκληση παραμένει
Η αναθεώρηση των κλιματικών σεναρίων αποτελεί μια συγκρατημένα αισιόδοξη εξέλιξη, καθώς δείχνει ότι οι διεθνείς πολιτικές για το κλίμα έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν.
Οι επιστήμονες, όμως, υπογραμμίζουν ότι ο δρόμος προς έναν ασφαλέστερο πλανήτη παραμένει μακρύς.
Η απανθρακοποίηση της οικονομίας δεν αφορά μόνο την προστασία του περιβάλλοντος. Συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια, την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, τη μείωση των οικονομικών απωλειών από ακραία καιρικά φαινόμενα και, τελικά, με την ποιότητα ζωής των επόμενων γενεών.
Με πληροφορίες από European Commission
