Μετά το εμβόλιο για το μελάνωμα, ποιοι καρκίνοι έχουν σειρά;
Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα εμβόλια, τα αντικαρκινικά εμβόλια mRNA δεν προλαμβάνουν τη νόσο αλλά χορηγούνται σε ασθενείς που έχουν ήδη καρκίνο. Είναι σε εξέλιξη δοκιμές για καρκίνο πνεύμονα, παγκρέατος, μαστού και για γλοιοβλάστωμα.
Η επιτυχία ενός πειραματικού εξατομικευμένου εμβολίου mRNA κατά του μελανώματος δημιουργεί προσδοκίες ότι η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση πολλών ακόμη μορφών καρκίνου. Moderna και Merck ανακοίνωσαν ότι το εμβόλιο intismeran autogene πέτυχε σε κλινική δοκιμή Φάσης 3 στη μείωση της υποτροπής του μελανώματος. Παράλληλα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη δοκιμές για καρκίνο του πνεύμονα, του παγκρέατος, του μαστού και για γλοιοβλάστωμα.
Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα εμβόλια, τα περισσότερα αντικαρκινικά εμβόλια mRNA δεν προλαμβάνουν τη νόσο αλλά χορηγούνται σε ασθενείς που έχουν ήδη καρκίνο. Η βασική δυσκολία είναι ότι τα καρκινικά κύτταρα προέρχονται από τους ίδιους τους ιστούς του ανθρώπου και επομένως το ανοσοποιητικό σύστημα δεν τα αναγνωρίζει εύκολα ως ξένα. Το mRNA χρησιμοποιείται για να δώσει στον οργανισμό οδηγίες ώστε να παράγει αντιγόνα που εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα καρκινικά κύτταρα.
Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα εξατομίκευσης. Λαμβάνεται δείγμα του όγκου, εντοπίζονται οι ιδιαίτερες μεταλλάξεις του και μέσα σε λίγες εβδομάδες μπορεί να παραχθεί ένα εμβόλιο σχεδιασμένο ειδικά για τον συγκεκριμένο ασθενή. Η παραγωγή mRNA είναι επίσης πολύ ταχύτερη από τις παλαιότερες μεθόδους παρασκευής εμβολίων. Συχνά τα νέα εμβόλια συνδυάζονται με υπάρχουσες ανοσοθεραπείες, ώστε να ενισχύεται περαιτέρω η επίθεση του ανοσοποιητικού στον όγκο.
Στον καρκίνο του πνεύμονα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη δοκιμή Φάσης 3 του intismeran για ασθενείς σε πρώιμο στάδιο. Προηγούμενες δοκιμές έχουν δώσει ενθαρρυντικές ενδείξεις ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπής. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή ακόμη και μετά τη χειρουργική αφαίρεση ενός πρώιμου καρκίνου του πνεύμονα, ορισμένοι ασθενείς υψηλού κινδύνου αντιμετωπίζουν πιθανότητα υποτροπής και θανάτου που μπορεί να φθάσει το 30%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο καρκίνος του παγκρέατος, μία από τις πλέον θανατηφόρες μορφές καρκίνου και συνήθως μη ανταποκρινόμενη στην ανοσοθεραπεία. Σε δοκιμή Φάσης 1 ενός άλλου εξατομικευμένου εμβολίου mRNA, του autogene cevumeran, οκτώ από τους 16 ασθενείς εμφάνισαν ανοσολογική απόκριση. Από αυτούς, οι επτά εξακολουθούσαν να ζουν τέσσερα έως έξι χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση. Το εύρημα θεωρείται ενθαρρυντικό, αλλά η δοκιμή ήταν πολύ μικρή για ασφαλή συμπεράσματα. Η πενταετής επιβίωση στον καρκίνο του παγκρέατος είναι περίπου 13%. Τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη δοκιμή Φάσης 2.
Πειραματικά εξατομικευμένα εμβόλια εξετάζονται επίσης για τον καρκίνο του μαστού και το γλοιοβλάστωμα. Αν και οι περισσότερες εφαρμογές βρίσκονται σε πρώιμα στάδια, η προοπτική είναι σημαντική: Στο μέλλον, μέρος κάθε δείγματος όγκου θα μπορούσε να χρησιμοποιείται όχι μόνο για τη διάγνωση αλλά και για την κατασκευή ενός προσωπικού εμβολίου προσαρμοσμένου στις μεταλλάξεις του καρκίνου του συγκεκριμένου ασθενούς. Η επιτυχία στον ιδιαίτερα δύσκολο καρκίνο του παγκρέατος θα μπορούσε μάλιστα να ανοίξει τον δρόμο για εφαρμογή της μεθόδου σε πολλούς άλλους όγκους που σήμερα δεν ανταποκρίνονται στην ανοσοθεραπεία.
