Economist: Οι νέοι…μεγάλωσαν πια, αλλά οι μεγάλοι αρνούνται να γεράσουν
Υπήρχε μια εποχή που οι γονείς ξαγρυπνούσαν περιμένοντας τα παιδιά τους να γυρίσουν από τα μπαρ, ανησυχούσαν για το αλκοόλ, το σεξ, τα ναρκωτικά, τις μηχανές και τις «κακές παρέες». Η νεότητα ήταν σχεδόν συνώνυμη με την υπερβολή, την αμφισβήτηση και την επικίνδυνη επιθυμία να δοκιμάσεις τα όρια.
Μόνο που κάτι παράξενο φαίνεται να έχει συμβεί. Οι σημερινοί νέοι πίνουν λιγότερο, βγαίνουν λιγότερο, κάνουν λιγότερο σεξ, καθυστερούν τις σχέσεις και συχνά περνούν πολύ μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους μπροστά σε μια οθόνη. Την ίδια ώρα, εκείνοι που μεγάλωσαν με το rock ’n’ roll, τη σεξουαλική απελευθέρωση και το σύνθημα ότι οι κανόνες υπάρχουν για να παραβιάζονται, πέρασαν τα 55 και τα 60 χωρίς να δείχνουν ιδιαίτερη διάθεση να παραδώσουν τα όπλα.
Ο Economist το έθεσε πρόσφατα προβοκατόρικα: μήπως οι άνω των 55 είναι πλέον η νέα «προβληματική γενιά»;
Πίσω από το εύρημα, όμως, κρύβεται κάτι σοβαρότερο από μια ακόμη σύγκρουση γενεών. Για πρώτη φορά ίσως έχουμε μια μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα που μπαίνει στην τρίτη ηλικία χωρίς να αποδέχεται τους παλιούς κοινωνικούς κανόνες για το πώς «πρέπει» να γερνά ένας άνθρωπος. Συνεχίζει να ερωτεύεται, να χωρίζει, να πίνει, να ταξιδεύει, να διεκδικεί, να θυμώνει, να διαδηλώνει — και μερικές φορές να παραφέρεται.
Την ίδια στιγμή, μια πολύ νεότερη γενιά μοιάζει συχνά κουρασμένη πριν ακόμη προλάβει να γεράσει.
«Οι baby boomers παίρνουν μαζί τους τις κακές τους συνήθειες στη σύνταξη.»
Στο άρθρο βρίσκουμε ορισμένα φοβερά στοιχεία. Στις ΗΠΑ, μέσα σε δύο δεκαετίες έως το 2023, το ποσοστό των 18–34 που δήλωνε ότι πίνει αλκοόλ έπεσε από 72% σε 62%. Στους άνω των 55, αντίθετα, ανέβηκε από 49% σε 59%. Αναφέρεται επίσης σε αυξανόμενη χρήση κάνναβης, σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και σε αλλαγές στις ερωτικές και οικογενειακές συμπεριφορές των μεγαλύτερων ηλικιών.
Από το 1992 έως το 2022, το ποσοστό των άνω των 50 μεταξύ των ανδρών που συνελήφθησαν στις ΗΠΑ τριπλασιάστηκε, από 5% σε 15%. Το άρθρο εξετάζει ακόμη τη συμμετοχή μεγαλύτερων ανθρώπων σε πολιτικές ταραχές και βίαια επεισόδια — από την εισβολή στο Καπιτώλιο έως τις αντιμεταναστευτικές ταραχές στην Αγγλία το 2024.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη: Οι baby boomers και οι μεγαλύτεροι Gen X είναι η πρώτη μαζική γενιά που μπαίνει σε μεγαλύτερες ηλικίες έχοντας μεγαλώσει μέσα στην κουλτούρα της ατομικής ελευθερίας, της σεξουαλικής απελευθέρωσης, του rock’n’roll, της κατανάλωσης και της αμφισβήτησης των παραδοσιακών θεσμών. Και τώρα ζουν περισσότερο, έχουν συχνά καλύτερη υγεία από προηγούμενες γενιές στην ίδια ηλικία και —τουλάχιστον ένα μέρος τους— διαθέτουν χρήματα και χρόνο.
Αλλά ο Economist βάζει απέναντι σε αυτό τη μοναξιά, την απαισιοδοξία και την οικονομική ανασφάλεια. Αναφέρει ότι σε έρευνες οι boomers εμφανίζονται ιδιαίτερα απαισιόδοξοι, ενώ στη Βρετανία οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν σημαντικά στις ηλικίες 45–65 κατά τη δεκαετία έως το 2023. Παράλληλα, παρότι ως γενιά διαθέτουν πλούτο, αυτός είναι πολύ άνισα κατανεμημένος: στις ΗΠΑ αυξάνεται το ποσοστό των άνω των 60 μεταξύ όσων αντιμετωπίζουν κατασχέσεις και πτωχεύσεις.
Με στοιχεία από τον Economist
Illustration: Alex Nabaum